Veelgestelde vragen en antwoorden over burn-out, giftige werkplekken, ontsnappen en opnieuw beginnen door Tony de Bree. p.s. Deze met AI scherp gemaakt foto is uit november 2011 toen ik mijn ondertekende VOS bij de collega’s van ABN Amro in Oegstgeest op de interne postbus deed.
Een giftige baas kan een voortdurende bron zijn van stress, onzekerheid en spanning. Denk aan micromanagement, voortdurende kritiek, politieke spelletjes, gebrek aan vertrouwen en onrealistische verwachtingen.
Op korte termijn kun je dat misschien nog opvangen. Op lange termijn kan het leiden tot lichamelijke en mentale klachten.
Ja.
Soms ligt het probleem niet alleen bij één manager, maar bij de hele organisatiecultuur.
Wanneer angst, wantrouwen, schuld afschuiven, voortdurende reorganisaties en gebrek aan waardering normaal worden, heeft dat invloed op mensen.
Mensen verlaten vaak niet hun baan, maar hun manager en hun organisatiecultuur. En dat gold in 2011 ook voor mij.
Omdat ik dacht dat ik sterk genoeg was. Ik bleef doorgaan. Ik dacht dat het vanzelf beter zou worden. Veel mensen met een burn-out zijn juist mensen die verantwoordelijkheid nemen, hard werken en niet snel opgeven. Doorzetters, mensen met hart voor de zaak. Daardoor negeren ze vaak te lang de signalen van hun lichaam.
Bij mij begonnen de signalen geleidelijk:
- Slecht slapen
- Hoofdpijn
- Rugklachten
- Voortdurende stress
- Vermoeidheid
- Minder plezier in het werk
- Minder energie thuis
Achteraf waren de signalen duidelijk. Op dat moment zag ik ze niet of dacht ik dat het wel over zou gaan.
Meer dan veel mensen beseffen. Mijn stress bleef niet op kantoor achter. Mijn relatie met mijn toenmalige vrouw kwam onder druk te staan. Ook mijn kinderen merkten dat ik minder energie had. Ik had een kort lontje. Vrienden en kennissen zagen veranderingen die ik zelf nog niet wilde zien. ‘Tony’ was aan het verdwijnen.
Voor mij was dat het moment waarop meerdere mensen onafhankelijk van elkaar hetzelfde zeiden. Mijn coach. Mijn huisarts. Mijn beste vriendin, die later mijn vrouw werd. Zij bevestigden wat mijn lichaam al lang aangaf: ik was niet alleen ongelukkig, ik was uitgeput.
Het echte kantelpunt was op mijn verjaardag op 16 mei 2011. Mijn coach zei tegen me ‘Tony, nu moet je je echt ziek melden’. En dat deed ik.
Door eerlijk te zijn tegenover jezelf en snel los te laten. En door je ‘overlevingsplan’ of ‘ontsnappingsplan’ zoals ik een transitieplan noemde klaar te hebben. En als je dat niet heb, daar gelijk aan te beginnen. Nu.
Veel mensen beginnen pas daarover na te denken als ze al met een burn-out thuis zitten. Dat is veel te laat. Voorkomen is beter dan genezen.
Voor mij begon herstel nadat de slagboom van het parkeerterrein van mijn ABN Amro kantoor achter me dichtsloeg. Ik was weer vrij. Ik bleef op mijn energiebalans sturen zoals ik van mijn pyschologe geleerd had. Ik vermeed energievreters: giftige omgevingen & giftige situaties. En ik verbrak giftige professionele en persoonlijke relaties die mij energie kosten. Inclusief op sociale media als Linkedin.
Stap voor stap kwam de energie terug. Maar zoals mijn psychologe terecht zei tijdens onze laatste sessie: ‘Tony, een burn-out gaat nooit helemaal over. Je moet blijven oppassen. Je blijft overgevoelig.
Door jezelf een paar eenvoudige vragen te stellen:
- Hoe wil ik leven?
- Waar krijg ik energie van?
- Welke mensen passen bij mij?
- Welke waarden zijn voor mij belangrijk.
- Wil ik leven om te werken of werken om te leven (work-life balans of leven-werk-balans)?
Voor mij persoonlijk is lekker vrij leven en werken in een veilige omgeving altijd belangrijker geweest dan status of zekerheid.
p.s. Veel mensen verwarren ‘werk’ met een vaste baan, al dan niet in deeltijd. Dat is anno 2026 al lang niet meer zo.
Omdat ik geestelijk en lichamelijk vrij wilde zijn en blijven nu ik de ‘gevangenis’ verlaten had.
En omdat ik al lang naast mijn werk bij de Bank les gaf aan een business school en ik sinds 2001 al naast mijn baan ervaring had opgedaan als online ondernemer in deeltijd vanaf huis en als digital nomad. Ik schreef en verkocht korte e-books waarin ik mijn ervaringen als online starter deelde. Ik kwam in contact met mensen dezelfde behoeften die blij met mijn ‘short reads’ waren.
Na mijn vertrek ging ik in verschillende vormen met dat hybride verdienmodel door. En daar richtte ik me op. Dat gaf mij energie. Dat gaf mij plezier. En ik verdien(de) er nog geld mee ook. Tot op de dag van vandaag als offline gepensioneerde.
Als er één les is die ik heb geleerd, dan is het deze:
Luister naar je lichaam en ga naar je huisarts
Nog meer tips:
– Blijf niet onnodig lang in een ziekmakende omgeving
– Praat met mensen die je vertrouwt, buiten de organisatie.
– Zoek hulp buiten de organisatie. In mijn geval: de psychologe, de huisarts en mijn huidige vrouw die ook juriste/rechter was..
En vraag jezelf regelmatig af gedurende je hele leven in die organisatie:
Past dit leven nog bij mij?
Als het antwoord ‘nee’ is, maak dan onmiddellijk een ‘overlevingsplan’ inclusief een ‘ontsnappingsplan’ , een ‘Exitplan’ en bgein dat direct uit te voeren.
Heb je een vraag of wil je snel jouw even bellen? Vul dan dit formulier in.